Het aantal broedparen van de Bruine Kiekendief wordt voor 2023 geschat op 160-200 (Tabel 2). Dat is wat lager dan in voorgaande jaren en ten opzichte van de periode 2000-2002 daling van 46 %. In de “Natuurrapportage Zeeland 2022” noemen ze de populatie stabiel (zie intermezzo).
In 2023 startten Bruine Kiekendieven gemiddeld vier dagen later dan voor Zeeland normaal. De legselgrootte was wat lager dan gemiddeld en het aantal jongen wat hoger (Tabel 3 en Figuur 11a en 11b). Vier van de tien in de eifase gecontroleerde paren hadden een zeslegsel.
Voor 87 van de 109 nesten – waaronder één zeker vervolglegsels – is het broedresultaat met zekerheid bekend; 36% hiervan mislukte. Deze berekening is uitgevoerd inclusief nesten waarvan het succes werd vastgesteld aan de hand van uitgevlogen jongen op locaties die niet onder controle stonden en is daardoor een overschatting. Indien de achttien nesten waarbij dit het geval was buiten beschouwing worden gelaten mislukte 49%. Zelfs dit kan een overschatting zijn omdat waarnemers geneigd zijn van mislukte nesten geen nestkaart aan te maken en bovendien een nest al mislukt kan zijn vóór het eerste bezoek.
Van slechts vijf nesten is de mislukkingsoorzaak en van twintig nesten het mislukmoment bekend (Tabel 4). Dat kan beter, zie hiervoor bijlage 5 van het vorige jaarverslag. Drie keer was een Vos de predator, in alle drie de gevallen bij een nest in een rietveld waar op dat moment geen water (meer) onderstond. Water onder het nest biedt bescherming. In één geval was het water door onttrekking voor beregening van een aangrenzende akker 45 cm gezakt. Dit was af te lezen aan de rietstengels ter plaatse. Hieraan was ook te zien dat eerder onder het nest 20-30 cm water had gestaan. Ook als gevolg van beregening, mislukte een nest in een rietveld dat in de beregeningszone lag. Eén van de vier jongen – op dat moment 35 dagen oud – werd gered en na op krachten te zijn gekomen bijgezet in een ander nest en is later uitgevlogen (D’Hoore 2023). Een en ander was op initiatief van de auteur. Chapeau!
Drie jongen en één ei in ren nest van de Bruine Kiekendief. De jongen zijn circa zeven dagen oud. De foto is genomen met een drone aan de Reuzenhoeksekreek Zaamslag (OZV) op 22 juni 2023. Ook op 21 mei werd het nest met een drone gecontroleerd; er lagen toen drie eieren in het nest. Op 19 juli werden de drie jongen geringd, ze waren 30-35 dagen oud. Foto en gegevens Bas de Maat en Christiaan Hiensch.
In totaal werden twaalf nesten in landbouwgewas vastgesteld; één in ‘graan’, één in maaigras en negen in wintertarwe. Van één nest werd het gewas niet genoteerd. Vijf nesten slaagden, eveneens vijf nesten mislukten en van drie nesten is het resultaat niet bekend. Er zijn geen aanwijzingen dat de mislukkingen te maken hadden met landbouwwerkzaamheden.
In Bijlage 4 wordt een overzicht gegeven van de prooien. Het zijn er slechts 29: tien plukresten, drie zichtwaarnemingen en zestien afkomstig uit braakballen. Bij deze laatste categorie ging het tien keer om een muis, twee keer om een rat, twee keer om een Haas of Konijn en twee keer om een mol. Eén vogel en één zoogdier konden niet op naam worden gebracht. Bij de plukresten ging het zes keer om een jonge fazant en telkens om één halfwas Haas, volgroeide Meerkoet, adulte duif en adulte Houtduif. De drie zichtwaarnemingen hadden betrekking op een woelmuis.
Vier jonge Bruine Kiekendieven op een nest aan de Geulsche Weel bij Stavenisse (THO) op 14 juni 2023. Op 23 mei lagen in het nest drie eieren en twee pas geboren jongen. Op 27 juni werden twee jongen geringd. Omdat werd vermoed dat er jongen gemist waren – ze kunnen vroegtijdig uit het nest lopen – was het bij de nacontrole extra opletten. Het leverde uiteindelijk vier jongen op. Dronefoto: Merien van Prooijen en Dick Gunst
